Kłopotliwe odkrycia

Magdalena Nowacka
Adam Szydłowski oglądał wczoraj kolejne, odnalezione przypadkiem freski
Adam Szydłowski oglądał wczoraj kolejne, odnalezione przypadkiem freski
W piwnicach domu przy ulicy Modrzejowskiej 60 w Będzinie znaleziono freski charakterystyczne dla żydowskich domów modlitwy. To już trzecie tego typu odkrycie w mieście. Los dwóch poprzednich jest jednak mocno niepewny.

W piwnicach domu przy ulicy Modrzejowskiej 60 w Będzinie znaleziono freski charakterystyczne dla żydowskich domów modlitwy. To już trzecie tego typu odkrycie w mieście. Los dwóch poprzednich jest jednak mocno niepewny.

We wrześniu 2007 r. uroczyście otwarto dom modlitwy w Bramie Cukermana.

- Wczoraj właściciel tej kamienicy poprosił mnie o zwrot klucza do tego domu. Jest tam odnowione mieszkanie, w którym mieścił się dom modlitwy - mówi Adam Szydłowski, przewodniczący Zagłębiowskiego Centrum Kultury Żydowskiej.

Właściciel kamienicy wynajmował mieszkanie przez wiele lat. Kiedy odkryto tam cenne malunki na ścianach, będzińska młodzież razem z Zagłębiowskim Centrum Kultury Żydowskiej postanowiła zająć się tym miejscem.

- Władze Będzina pomogły w znalezieniu mieszkania dla przebywającego tam lokatora, a Gmina Wyznaniowa Żydowska zadeklarowała, że spisze umowę najmu z właścicielem. Ostateczny termin tego porozumienia minął z końcem stycznia. Jednak nikt się tą sprawą do końca nie zajął- mówi Adam Szydłowski.

Włodzimierz Kac, przewodniczący Gminy Żydowskiej, zarzeka się, że o sprawie tylko... zapomniano.

- Dostaliśmy pismo od właściciela lokalu z warunkami najmu. Nie wszystkie były zgodne z ustaleniami. Wysłaliśmy mu pismo z naszymi sugestiami - wyjaśnia. Twierdzi też, że odpowiedź nie przyszła i dlatego o sprawie zapomniano.

- Dziś usłyszałem, że właściciel się denerwuje. Pojechał z nim rozmawiać nasz pracownik. Nie wycofujemy się z obietnic. Nie możemy jednak wydać nie wiadomo ile pieniędzy - dodaje.

Drugi żydowski zabytek w Będzinie też jest zagrożony. Chodzi o synagogę Mizrachi odkrytą trzy lata temu przy ulicy Potockiego. Budynek nie ma jednak ustalonego właściciela.

Synagogą próbuje opiekować się miasto. Wiele w tej sprawie zdziałać nie może, dopóki zabytek nie zostanie wpisany do rejestru zabytków województwa śląskiego. Wniosek w tej sprawie złożono jeszcze w grudniu ubiegłego roku.

Tymczasem wiosną synagogę (dostępną dla zgłaszanych grup wycieczkowych, uczniów i turystów) trzeba było zamknąć, a to dlatego, że jej stan techniczny drastycznie się pogorszył.

- Mamy wniosek o wpisanie do rejestru zabytków polichromii, które są w synagodze. Sprawa będzie finalizowana jeszcze w tym tygodniu - mówi Katarzyna Limanowska z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Katowicach.

Takich wniosków ostatnio znacznie przybyło, a powodem tego jest możliwość starania się o unijne dofinansowanie, czego warunkiem jest wpis do rejestru zabytków. Potwierdza to Barbara Klejman, śląski konserwator zabytków.

- Na rozpatrzenie takiego wniosku trzeba czekać około trzech miesięcy - dodaje.

Nieoficjalnie dowiedzieliśmy się, że przeszkód w zarejestrowaniu polichromii nie ma i władze Będzina będą mogły starać się o dofinansowanie ich renowacji z unijnej puli.

Liczą na gminy

Gmina Wyznaniowa Żydowska w Katowicach, do której najczęściej trafiają prośby o dofinansowanie zabytków żydowskich, nie jest w stanie spełnić tych oczekiwań.

Dochody czerpie głównie z restytucji (z odzyskanego majątku), a to są długotrwałe procesy.

- Czasem trzeba udowadniać nawet tak oczywiste sprawy, że synagoga miała charakter religijny. Problem jest z dokumentacją, która zaginęła w czasie wojny. Dlatego korzystne dla nas jest, jeśli gminy deklarują pomoc .

Tak było ostatnio w przypadku Gliwic, gdzie synagogę, na działalność muzealną przejęło%07miasto. Przy okazji zadba również o cmentarz- mówi Daniel Chodos z Gminy Żydowskiej.

Czym jest Fundusz Odbudowy i Krajowy Plan Odbudowy?

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie